A- A A+
ШОРТАНДЫ АУДАНЫНЫҢ РЕСМИ ИНТЕРНЕТ-РЕСУРСЫ
«Жинақтарымыздың сақталуы және табысы»

Бүгiн сiз инвестициялық қызмет, инвестициялық табыс және сiз бен бiздiң жинақтарымызды сақтау кепiлi туралы БЖЗҚ-дан 5 анағұрлым өзектi мәселелерге жауап аласыздар.

1. Зейнетақы жинақтарын төлейтiн кезде құнсыздану деңгейi ескерiледi ме, жинақтарды қорғайтын қандай да бiр кепiлдiк бар ма?

«Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» ҚР Заңының 5-бабына сәйкес мемлекет алушыларға зейнетақы төлемдерiне құқығын алған сәттегi инфляция деңгейiн ескере отырып БЖЗҚ-дағы мiндеттi зейнетақы жарналарының, мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналарының сақталуына жарналардың нақты енгiзiлген мөлшерiнде кепiлдiк бередi.

Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2014 жылғы 10 сәуiрдегi № 341 қаулысымен бекiтiлген Зейнетақы төлемдерiн алушыларға бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы мiндеттi зейнетақы жарналарының, мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналарының нақты енгiзiлген мiндеттi зейнетақы жарналары, мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары мөлшерiнде сақталуы бойынша мемлекет кепiлдiктерiн инфляцияның деңгейiн ескере отырып, орындау қағидасында кепiлдiк таралатын тұлғалар тiзiмi белгiленген, олар:

1. зейнет жасына толған сәтте (63 жасқа толған ерлер, 58 жасқа толған әйелдер);

2. егер мүгедектiгi мерзiмсiз болып белгiленсе, бiрiншi және екiншi топтардағы мүгедектер;

3. Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге тұрақты тұруға кеткен шетелдiктер мен азаматтығы жоқ адамдар.

Айырмашылық төлемiне құқығы бар тұлға қайтыс болған жағдайда, айырма төлемiнiң сомасы мұрагерге Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексiнде белгiленген тәртiпте берiледi.

Төлем құқығын алған кезде әрбiр алушыға жинақтаушы зейнетақы жүйесiндегi бүкiл кезең үшiн табыстылық пен құнсыздану деңгейi жеке есептеледi. Егер инвестициялық табыс құнсыздану деңгейiнен асып түспесе, айырма мемлекеттiк бюджеттен салымшының банк шотына есептелетiн болады.

Қайта есеп алу үшiн тұрғылықты жерi бойынша ХҚО-ға («Азаматтарға арналған үкiмет» мемлекеттiк корпорация» КЕАҚ бөлiмшесi) барып сәйкестi өтiнiш толтыру қажет.

2. Қор қазақстандықтардың зейнетақы жинақтарын қалай және қайда инвестициялайды?

Заңға сәйкес БЖЗҚ-ның зейнетақы активтерiн сенiмгерлiк басқаруды ҚР ҰБ және БЖЗҚ арасында жасалған сенiмгерлiк басқару туралы шартының негiзiнде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкi (бұдан әрi — ҚР ҰБ) жүзеге асырады.

Зейнетақы активтерiн инвестициялық басқару ҚР ҰБ Басқармасының 2016 жылғы 18 наурыздағы № 86 қаулысымен бекiтiлген Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының инвестициялық декларациясына сәйкес жүзеге асырылады. Бұдан басқа, инвестициялық шешiм Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын басқару жөнiндегi кеңестiң ұсыныстарына сәйкес, оның iшiнде Қордың зейнетақы активтерiн орналастыруға рұқсат берiлген құралдардың тiзбесi бойынша қабылданады.

ҚР ҰБ инвестициялық стратегиясы ұзақ мерзiмдi келешекте табыстылықтың теңгерiмдiлiк деңгейiн қамтамасыз ету мақсатында теңгеге, сондай-ақ шетелдiк валютаға номиналданған түрлi қаржы құралдарына активтердiң түрленуiне негiзделген, сонымен қатар тәуекелдердi төмендету мақсатында түрлi қаржы құралдарына инвестициялауға бағытталған.

Бүгiнгi таңда зейнетақы активтерi мемлекеттiк бағалы қағаздарға, квазимемлекеттiк сектор компанияларының қағаздарына, ҚР эмитенттерiнiң корпоративтiк облигациялары мен акцияларына инвестицияланған, екiншi деңгейдегi банктердiң және шетелдiк банктердiң салымдарына, сонымен қатар сенiмдi шет ел эмитенттерiнiң құралдарына орналастырылады. Инвестициялық қызмет туралы ақпарат жүйелi түрде Қордың www.enpf.kz («Қор туралы» — «Инвестициялық қызмет» — «Зейнетақы активтерi инвестициялық портфелiнiң құрылымы», «Инвестициялық қызметке шолу») ресми сайтында жарияланады.

3. Осы жылы инвестициялық табыс қандай болмақ?

Ұзақ мерзiмдi кезеңге зейнетақы активтерiнiң болжалды инвестициялық табысына нақты есеп жасау мүмкiн емес. Инвестициялық табыс тұрақты шама емес және инвестициялық портфельдiң құрылымы мен қаржы құралдарымен жасалынатын операцияларға байланысты. Оның шамасы нарықтық жағдай, қаржы құралдарын қайта бағалау, валюта бағамдарының өзгеруi және т.б. осы сынды бiрқатар факторларға байланысты күн сайын өзгередi.

Салымшылардың (алушылардың) жеке зейнетақы шоттарына (ЖЗШ) есептелетiн инвестициялық табыс көлемiн жеке алып қарасақ, ол жинақтар көлемiне байланысты, яғни жинақтар көп болса және оларды толтыру кезеңдiлiгi тұрақты болғанда есептелетiн инвестициялық табыс та жоғары болады.

Дегенмен, БЖЗҚ өз салымшыларына enpf.kz сайтының «Электрондық қызметтер» бөлiмiндегi «Зейнетақы калькуляторы 1» құралын пайдалануды ұсынады. Оның көмегiмен мiндеттi зейнетақы жарналары есебiнен құрылған зейнетақы жинақтарынан төленетiн зейнетақы төлемiнiң көлемiн есептеуге болады. Бұл калькулятор жинақтаушы, ортақ, базалық, сондай-ақ ерiктi зейнетақыны болжалды есептеуге арналған. Есеп инфляцияның, инвестициялық табыстылықтың өсуi, жалақының өсуi бойынша болжамдарға негiзделген. Есеп нәтижесi оптимистiк, шынайы және пессимистiк сынды түрлi болжамды деректермен ерекшеленетiн үш сценарийде берiледi. Зейнетақы калькуляторы зейнетке шығар кезде күтiлетiн төлемдер туралы болжам жасауға мүмкiндiк бередi. Нақты түсiп отыратын зейнетақы жарналарының жиiлiгi зейнетке шығар кездегi зейнетақы төлемдерiнiң жиынтық сомасын есептеудегi негiзгi белгiлердiң бiрi болып табылады.

4. Ұзақ уақыт бойы жалақы алмадым, демек аударымдар да жасалған жоқ. Осы уақыт аралығында инвестициялық табыс есептелген жоқ па? Қандай жағдайларда ол есептелмейдi?

Инвестициялық табыс тұрақты түрде есептеледi. Ол күн сайын әрбiр қаржы күнiнiң соңында қаражаттарға оны тауысқанға дейiн, яғни егер адам зейнетке шықса да және оны алып жүрсе де, оның әлi де түртiлмеген жинақтарына инвестициялық табыс есептеле бередi.

БЖЗҚ осыған орай қызықты бiр оқиғамен бөлiстi: осыдан бiраз уақыт бұрын Қордың операциялық залына жас жiгiт жаңадан жұмысқа орналасқандықтан өз зейнетақы шартын жаңартуға келген. Ол бұған дейiн екi жыл бойы жұмыссыз жүрген екен және сәйкесiнше оның шотына жарналар түспеген. Оның өз есептерi бойынша оның жеке зейнетақы шотында 600 мыңнан астам теңге болуы керек едi. Алайда үзiндi көшiрменi алған жас жiгiт бiршама таңырқау күйде қалды: жұмыссыз жүрген көптеген айлар iшiнде оның шотындағы зейнетақы жинақтары 120 мыңға ұлғайған және барлығы 720 мыңнан астам теңгенi құрады. Егер де шот үнемi толтырылып тұрса, онда сандар көбейедi.

Есептелген инвестициялық табыс туралы ақпаратты бiрнеше тәсiл арқылы алуға болады, яғни үзiндi көшiрменi Қорға келiп өтiнiш бiлдiре отырып немесе электрондық не кәдiмгi пошта арқылы және сайт не ENPF ұялы қосымшасы арқылы да алуға болады.

5. Инвестициялық табысқа салық салынады ма?

Қор салымшыларының (алушыларының) зейнетақы жинақтарына, оның iшiнде Қазақстан Республикасының зейнетақы заңнамасымен көзделген жағдайлар (зейнет жасына толғанда, мерзiмсiз 1,2 топтағы мүгедектiгi белгiленсе және т.б.) орын алғанда ЖЗШ-дан төленетiн есептелген инвестициялық табысқа Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес салық салынады.

Осылайша, «Салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексiнiң (ҚР Салық кодексi) 160-бабының 3-тармақшасына сәйкес зейнетақы төлемдерi төлем көзiнен салық салынатын табысқа жатады.

ҚР Салық кодексiнiң 170-бабына сәйкес салық салынатын зейнетақы төлемдерi түрiндегi табысқа бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры мiндеттi зейнетақы жарналары; мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары; ерiктi зейнетақы жарналары есебiнен құрылған салық төлеушiлердiң зейнетақы жинақтарынан жүзеге асыратын төлемдер жатады. Алайда, Қазақстан Республикасының азаматы болып табылатын зейнет жасына жеткен салымшылар (алушылар) кесте бойынша немесе Қазақстан Республикасының аумағынан тысқары жерге тұрақты тұруға кетуiне байланысты кесте бойынша төлемдердi алған кезде, салық төленетiн табыс көлемiн кемiтетiн салық шегерiмдерiне құқылы. Басқалай айтқанда, табыс салығы барлық төлемге емес, тек оның бөлiгiне салынады. Түпкiлiктi салық сомасын анықтау үшiн «жыл үшiн зейнетақы төлемiнен» «белгiленген салық шегерiмiн» алып тастау қажет.

«БЖЗҚ» АҚ Баспасөз орталығы

Мақаланың шыққан күні: 27.03.2019 10:11
Парақтағы соңғы өзгерістер: 27.03.2019 10:11
Қаралым саны: 927

Бейнегалерея

 

egov.kz - мемлекеттік қызметтер және ақпарат онлайн

 

@2019 ШОРТАНДЫ АУДАНЫНЫҢ РЕСМИ ИНТЕРНЕТ-РЕСУРСЫ

Пошта мекен-жайы: Қазақстан Республикасы, Ақмола облысы, Шортанды ауданы,Шортанды кентi, Абылайхан көшесi 20, 021600

Аудан әкiмiнiң қабылдау бөлмесi: 8 (71631) 2-12-13

Aудан әкiмi аппаратының басшысы: 8 (71631) 2-11-45

Әдеп жөнiндегi уәкiлi: 8 (71631)2-18-31

Қабылдауға жазылу: 8 (71631) 2-15-18

Электронды пошта мекенжайы: shortandy_kanz@akmo.kz